Piše Edin Osmančević – Šta nam pokazuje Vučićev narativ u UN u svom odnosu prema BiH?

Obraćanje predsjednika Srbije Aleksandra Vučića na Generalnoj skupštini Ujedinjenih nacija otkriva više od same retorike – ono nam pokazuje način na koji zvanični Beograd gradi svoju međunarodnu poziciju, istovremeno balansirajući između unutrašnjih slabosti i regionalnih ambicija.

Vučićev nastup potvrđuje kontinuitet politike Srbije prema Bosni i Hercegovini. Iako formalno naglašava poštovanje teritorijalnog integriteta, u praksi njegovi govori relativiziraju suverenitet BiH. Pozivanje na ulogu Srbije kao “garanta Dejtonskog sporazuma” – što je faktički netačno – ima jasan cilj: stvoriti dojam da Beograd ima legitimno pravo nadgledanja procesa u BiH. Time se Srbija pozicionira kao nezaobilazan faktor, a istovremeno podriva nadležnosti institucija BiH i Ureda visokog predstavnika.

Vučić se u UN-u nije suzdržao od očite odbrane Milorada Dodika, iako ga nije imenovao. OHR i međunarodna zajednica prikazani su kao sile koje navodno kažnjavaju “legitimne predstavnike srpskog naroda” kroz sankcije, krivične postupke i “verbalne delikte”. Time se Dodikova destabilizirajuća politika prepakira kao borba za demokratiju i narodna prava. U stvarnosti, Dodik vodi politiku sistemskog osporavanja ustavnog poretka i negiranja presuđenih ratnih zločina.

Narativ o “lažnim vijestima” i “kampanjama protiv Srbije” služi dvostrukoj svrsi. Prvo, prikazuje Srbiju kao žrtvu međunarodne nepravde, čime se stvara emocionalna mobilizacija unutar domaće javnosti. Drugo, relativizira odgovornost Srbije iz 1990-ih, nastavljajući staru matricu – “svi su protiv nas, a mi samo branimo pravo i istinu”. Ovaj diskurs omogućava Vučiću da istovremeno bude defanzivan (branilac naroda) i ofanzivan (kritičar međunarodnog poretka).

Vučić je Kosovo stavio u centar svog govora, što je očekivano. No, insistiranje da je Kosovo “neodvojivi dio Srbije” pokazuje da Beograd i dalje gradi međunarodnu politiku na osporavanju realnosti. Pozivanje na “poštovanje međunarodnog prava bez presedana” dodatno odaje kontradikciju: Vučić traži apsolutno poštovanje teritorijalnog integriteta Srbije, ali istovremeno relativizira teritorijalni integritet BiH.

Vučićev govor u UN-u manje je bio upućen svijetu, a više domaćoj javnosti. Teme o “nasilju protiv ustavnog poretka” u Srbiji i “kampanjama protiv Srba” direktno služe kao poruka biračkom tijelu da je Vučić jedina brana haosu – i unutra i izvana. Time globalna pozornica postaje sredstvo unutrašnjeg legitimiranja vlasti.

Pokušaji aplauza koje je predvodila srpska delegacija, a koje ostatak dvorane nije slijedio, govore mnogo o međunarodnoj percepciji. Retorika koja u Beogradu prolazi kao snažna i državnički obojena, u UN-u odjekuje kao izolovana i slabo prihvaćena.

Vučićev narativ u UN-u pokazuje da Srbija nastavlja politiku balansiranja: na riječima se poziva na mir, stabilnost i međunarodno pravo, dok u praksi promiče stavove koji podrivaju suverenitet BiH, relativiziraju ratnu prošlost i jačaju Dodikov secesionistički diskurs. To nije nova politika, već kontinuitet, samo upakovan u sofisticiraniji diplomatski jezik.

Drugim riječima, govor u UN-u nije bio poruka svijetu, već ogledalo unutrašnje politike Srbije – politike u kojoj se vlast održava kombinacijom viktimizacije, manipulacije i stalnog traženja neprijatelja spolja.

Vučić živi san secesije Rs i glavni je katalizator destabilizacije Balkana! To je još jednom svojim nastupom u UN potvrdio a što su prepoznale velika večina članica!